Yaşadığımız dünya gittikçe karmaşıklaşıyor. Dünyanın nüfusu artıyor, iklim değişimi, kıtlık ve savaş tehdidi karşımızda. Bu sorunları çözebilmemiz için ihtiyaç duyacağımız teknik yetenekler hangileri acaba? İlk olarak yapılacak iş çok: çiftçilik, şehir planlaması, ... gibi alanlar en baştan tekrar düşünülmeli. Bu kadar çok iş programlama, robot kullanmadan yerine getirilemez. Dolayısıyla genç neslin matematik, bilim, vs. alanları okuması şarttır. Yine de yetmez. Genç neslin (ve hepimizin) farkındalık sahibi olabilmesi için genç yaşlardan ekonomik, jeopolitik, sosyal bilimler gibi konularla ilgilenmelidir. Farkındalık sahibi olmayan vatandaşlar, dine, muhafazakârlığın koruması altına girmeye çalışıyor, daha kolayca oyuna getirilebiliyor.

Bazı insanların ebeveynlerini huzurevine göndermesinin birçok sebebi olabilir. İlk olarak hatırtlatalım ki, otomatik olarak kimse huzurevine gönderilemez; yaş geldi meselesi değil. Kendi kendine yaşayamayan, bakamayan, dul kalan, yardım edecek kimsesi olmayanların huzurevlerinin sunduğu hizmetlerden yararlanabiliyor olmasından memnun olmalıyız. Aynı zamanda, yaşlı insanların çoçuğunun ebeveynlerıne bakacak vakti olmaması mümkün. Eğer çoçuklar sırf ebeveynlerine bakmak uğruna kariyerini fedakârlık ederlerse yazık olur, onun için huzurevi herkesi bir araya getiren çözüm olabilir. Yine de birçok kitap, belgesel, röportajın acıkladığı gibi, eğer huzurevleri devletin denetime ve standartlarına tabi tutulmazsa, istismar, ihmal vakaları ortaya çıkabilir. Rutin kontrollerin yapılması ve en kısa zamanda standartları karşılamayan kuruluşlarla ilgili gerekli işlemlerin yapılması lazım. Bazı yaşlı insanlar da yaşıtlarla yeni arkadaşlıklar edinmekten, eski zamanlardan bahsetmekten, ve günlük endişelerinden (alış veriş, temizlik vs. yapmak) kurtulmaktan memnun kalır.

Arabasız gün hava kirliliğini geçiçi bir şekilde azaltmaya bir miktar sebep olabilirse de, bence etkili bir yol değil, çünkü sonraki günkü trafik, önceki günün trafiğine eşit ya da daha fazla olacaktır. Ancak arabasız günün asıl amacı, hava kirliliği sorununu tamamen ve hemen çözmek değil, bu konuyla ilgili, günlük faaliyetlerimizde arabayı fazla kullanmakta olduğumuz farkındalığını sağlamaktır. Sonuç olarak arabasız gün bilinçsizce, düşünmeden gerçekleştirdiğimiz davranışlarımızı gözden geçirme fırsatı sunuyor. Keşke haftada bir yapılsa!

19/09/2017 - Kravat bağı "Kravat nasıl bağlanır" her yıl Google arama motorunda en çok aranan soruların arasında yer alıyor. Birçok şekilde bağlanabilen bir kravatın bağlanmaması lazım olan tek yön, bakışımsız ve paçoz şekli. Babamı en çok rahatsız eden şeylerin arasında, konuştuğu ya da görüştüğü kişinin kravatının kötü bir şekilde bağlaması ön yer alıyor. Özellikle, televizyon seyrederken, konuşan haber sunucusunun ya da politikacının kravatının bağına bakıyor hep. Bağı nasıl? Eğer kötü bir şekilde bağlansaydı, "Bu nasıl bir bağ! Şu herif kravat bağını bile bağlayamaz!" haykırıp kanalı değiştiriyor. Kendi kravatını bile düzgünce bağlayamayan birinden neden tavsiye alsın ki?

16/08/2017 - Arnavutluk'ta geçirdiğim tatil Tirana Havalimanı'nda, Paris'e dönen uçağa binmek üzereyim. Arnavutluk'ta yaptıklarımı anlatmaktansa, bu yazıda kendime soracağım soru şu: iki haftadır gezdiğim bu ülkeden hangi hatıralar kalacak bende? İlk olarak: güneş ve sıcaklık. Aman Tanrım! Girit'teyken bile böyle bir sıcaklık hissetmemiştim. Bir fırındaydım sanki, etrafımdaki hava beni kek gibi pişiriyordu. İkinci olarak: ne güzel bir ülke! Gittiğim her kentte kale, kule, Romalılar'dan veya eski Yunanlar'dan kalmış gezilir harabeler var. Berat veya Gjirokaster gibi kentlerde, Osmanlı miras mimarlıkta fark edilir de. Ne yazık ki plajlarda ve kentlerin her yerinde çöp var... Üçüncü olarak: Arnavutluk'ta araba sürmek tam bir maceradır. Sapmadan önce sinyal lambası kullanmak diye bir kavram yoktur mesela. Yol şebekesi bakımsız ve az gelişmiş. Sürerken ister inek, ister keçi, ister eşek karşıma çıktı. İyi ki Azerbaycan'da iki yıllık sürmüşlüğüm var!

14/07/2017 - II. Dünya Savaşı - Büyükbabam - 7 Fransa yenildikten sonra ikiye bölündü. Ülkenin kuzey yarısını ve batı kıyısını kapsayan bölüm, Nazi kuvvetleri tarafından işgal edildi. Nazi Almanya ile işbirlikçiye hazır (lehte? müspet?) olan Vichy Hükümeti ise, güneyde kalan bölümde hüküm sürmeye başladı. İster işgal edilen ister sözde özgür olan bölümde, "Fransız Direnişi" diye kaçak hareketler oluştu. Savaş hemen bittikten sonra yazıldığı kitaplarda ve Fransız okullarında oğretildiklerinin aksine, Fransa halkının sadece küçük bir parçası dağlara veya ormana saklanıp silaha sarıldı. Yine de, silaha sarılmak dışında halk birçok yöntemde direnişe katılımında bulunabilirdi. Örnek olarak bu hikâyeyi size sunayım. Bir ara büyükbabam, uçağı vurulan bir İngilis pilotu komşusunun gizlediğini öğrendi. Tayınlama sık uygulanıyordu ve herkes çok zor geçiniyordu. Buna rağmen, direnişçiler İngilis pilotu alana kadar, büyükbabam az elde ettiği gıdasını komşusuyla paylaştı. Zaten çalışma kamplarından kaytarıcı olan büyükbabam yakalansaydı, büyük soruna yol açardı.

12/07/2017 - II. Dünya Savaşı - Büyükbabam - 6 Sonunda herkesin beklediği ve korktuğu haber geldi. Fransa yenildi. Ateşkesten birkaç ay sonra zorunlu olarak çalışma kamplarına gönderilecek olan güçlü kuvvetli tüm Fransız askerlerin ve adamların birçoğu, ilk olarak terhis oldu. Bahçecilik okulundan mezun olan büyükbabam eve döndü, bahçe uzmanı olarak çalışarak dul annesine yardımcı olması lazımdı. Tüm Fransız adamları çalışma kamplarına gönderilmesine dair emir verildiğinde, büyükbabam gitmemeye karar verdi. Her gün Gestapo'nun (Nazi polis) geçtiği yollardan uzak duran büyükbabam, evden işe işten eve bisikletle giderdi. Bildiğim kadarıyla sonraki 4 yıl boyunca ne denetim noktasından geçmemiş, ne polis devriyesinden yakalanmamış. Büyükbabamın evinin iki kapısı vardı: önündeki ve arkasındaki. Büyükbabamın annesi, büyükbabamın hiçbirisi açmasını kesinlikle yasakladı. Gestapo, büyükbabam gibi firarileri arayıp yakalamaya çalışırdı. Birçok kere kapıyı çaldılar; onlara yüksek sesle cevap vererek, büyükbabamın annesi, oğlunu ikaz ederdi. Bağıran annesini duyan büyükbabam, evin öbür kapısından kaçıp birkaç gün için ormana saklanmaya giderdi.

07/07/2017 - II. Dünya Savaşı - Büyükbabam - 5 Askerî mühendisliği ile ilgili vazifeler üstlenen büyükbabamın bölüğünün misyonu, Nazi ordularına saldırmak değildi. Mühendis olarak diğer bölüklere destek verip, asker olarak silah taşıyorlardı ve çatışmaya katılabilirlerdi. Bir kere yolda yürürken, bir nazi savaş uçağı büyükbabama ve onun silah arkadaşlarına ateşe açtı. Onların üzerine birkaç geçiş yaptı. Büyükbabam, yolun yanında olan bir ağaçın arkasına saklayarak siper aldı. Bir gün, bir tarlanın diğer ucunda bir Nazi bölüğü gördüler. Birbirlerine ateş açtılar ve çatışma çıktı. Büyükbabamın başka bir seçeneği yoktu, savunmak zorundaydı. Saklandığı yerden çıkıp, karşısındakilere çarçabuk nişan alıp ateş etti ve hemen tekrar saklandı. Karşıdan feci bir çığlık duyuldu. Büyükbabam, "Aman Tanrım, birini öldürmüşüm, bir katilim ben" diye düşündü. Birkaç saat sonra Almanlar geri çekilmeye karar verip gittiler. Büyükbabam ve arkadaşları tarladan geçerken, tarlaya sahip olan köylüye rastladılar. Onunla konuşarak büyükbabamın bir inek öldürdüğü anlaşıldı. Barışçıl olan ve hayvanları seven büyükbabam, masum ineğin öldüğüne üzülse de, birini öldürmemesi vicdanını rahatlattı.

05/07/2017 - II. Dünya Savaşı - Büyükbabam - 4 Büyükbabamın bölüğü kuzeye doğru gitmeye başladı. Karşısına çıkan bütün köprüleri patlatmaları lazımdı. Kendisinden daha yüksek rütbeli olanlardan nefret eden büyükbabam, teğmeniyle çok kavga ederdi. Almanlar bizi yenmek üzereyse ve burada yaşayanlar hemşerilerimiz olsa, ne gerek var ki her şeyi yok etmeye? Bir gün, bir kuru nehir yatağının iki kıyısını bağlayan bir köprüye geldiler. Büyükbabamın teğmeni, "Köprüyü patlatın, düşman geçmesin" diye emretti. Büyükbabam, nehir yatağının kuru olduğunu vurguladı. Köprü olmasa da ister piyade ister zırhlı kolayca geçer. Ama hiç bir işe yaramadı. Bu köprüyü da patlatmak zorunda kaldılar. Kuzeye doğru ilerledikçe/gittikçe (gide gide?), Nazi ordularına yaklaşırdılar...